Viêm nha chu là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và hướng điều trị

Viêm nha chu là bệnh về răng miệng khá phổ biến, tuy nhiên vì bệnh có những đặc điểm khá giống với viêm nướu, nên hay thường bị nhầm lẫn. Nếu không được điều trị sớm, nha chu sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến khả năng ăn nhai và dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Vậy viêm nha chu là gì? Xin mời các bạn cùng Dr.Muối tìm hiểu về những nguyên nhân, triệu chứng về căn bệnh này qua bài viết sau.

1. Nha chu là gì? Bệnh viêm nha chu là gì?

Nha chu là gì? Nha chu là tổ chức xung quanh răng bao gồm: nướu, xương ổ răng, dây chằng, lợi và gai lợi. Nha chu có chức năng chống đỡ và giúp cho răng chắc khỏe.

Răng chắc khỏe là răng có phần nướu răng ôm sát lấy chân răng. Phần nướu này có công dụng bảo vệ mô mềm, và ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập. Xương ổ răng và dây chằng giữa răng với xương hàm sẽ giữ cho chân răng không bị lung lay, chắc khỏe.

viêm nha chu - Dr.Muối
Răng chắc khỏe giúp bạn luôn tự tin

Viêm nha chu chính là tình trạng các mô nha chu bị viêm nhiễm, trong đó bao gồm viêm lợi và viêm nha chu phá huỷ. Các mô nha thường bị đau nhức và sưng khi viêm nhiễm.

Khi tình trạng này kéo dài, nướu không còn khả năng bám vào chân răng. Điều này tạo môi trường thuận lợi để vi khuẩn có thể dễ dàng xâm nhập và phát triển. Sau đó, tiến hành phá huỷ xương ổ răng, gây viêm nhiễm và hình thành các túi nha chu.

nha chu là gì - Dr.Muối
Hình ảnh so sánh giữa hàm răng khỏe mạnh và hàm răng mắc bệnh

Bệnh nha chu nếu không được điều trị sớm sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng ăn nhai. Về lâu về dài, người bệnh sẽ cảm thấy không thoải mái, mất tự tin trong sinh hoạt giao tiếp vì triệu chứng hôi miệng và đau nhức dữ dội mà bệnh đem lại.

Ngoài ra, theo kết quả nghiên cứu mới nhất, bệnh nha chu hiện nay rất phổ biến, chỉ đứng sau bệnh sâu răng. Đây cũng là nguyên nhân gây rụng răng ở những người trên 40 tuổi không có ý thức vệ sinh răng miệng.

2. Các nguyên nhân gây bệnh

Nếu không vệ sinh răng miệng đúng cách sẽ tạo điều kiện để vi khuẩn thuận lợi bám lên răng – lợi, từ đó dẫn đến hiện tượng viêm nướu.

Sau một khoảng thời gian, mảng bám sẽ cứng dần và trở thành vôi răng. Lúc này, bệnh viêm nướu đã chuyển biến nặng, bước sang giai đoạn viêm nha chu nặng. Nếu cơ thể đang mệt mỏi, hệ miễn dịch kém thì bệnh sẽ tiến triển rất nhanh.

điều trị nha chu - Dr.Muối
Viêm nha chu xuất hiện khi vi khuẩn bám vào chân răng

Những thói quen xấu gây nên bệnh viêm nha chu:

  • Không có ý thức vệ sinh răng miệng đúng cách, dẫn đến tích tụ mảng bám, vi khuẩn gây viêm nướu răng. Về lâu dài, mảng bám sẽ tạo ra vôi răng; nướu viêm đỏ, sưng; khi chải răng hoặc dùng tăm xỉa, răng sẽ bị chảy máu.
  • Không thường xuyên đi lấy cao răng theo chỉ định của bác sĩ, gây nên viêm nướu.
  • Hút thuốc lá có thể gây ra tổn thương mô nướu rất khó để tự phục hồi.
  • Rối loạn nội tiết tố trong cơ thể phụ nữ, do thai kỳ, tuổi dậy thì, mãn kinh và kỳ kinh nguyệt hàng tháng. Trong thời gian này, nướu rất nhạy cảm và dễ mắc bệnh viêm lợi.
  • Một số bệnh như ung thư, HIV, tiểu đường, bạch cầu, viêm nhiễm khuẩn… làm hệ miễn dịch suy yếu. Do đó, bệnh nhân có nguy cơ cao mắc bệnh nhiễm trùng như nha chu và sâu răng.
  • Hở kẽ răng do thường xuyên sử dụng tăm xỉa răng đầu to và nhọn.
viêm kẽ răng - Dr.Muối
Chải răng mạnh tay gây tổn thương răng và phần nướu, gây nguy cơ viêm nhiễm cao

3. Diễn biến quá trình bị viêm nha chu 

Viêm nha chu chia thành 4 giai đoạn chính. Mỗi giai đoạn sẽ có những dấu hiệu và đặc điểm khác nhau để phân biệt và theo dõi cụ thể:

Giai đoạn 1: Vôi răng/cao răng hình thành các mảng bám trên răng

Ở giai đoạn này, vi khuẩn có hại bám vào những vị trí: ở chân răng, viền lợi và kẽ răng, bắt đầu xuất hiện các mảng bám gọi là vôi răng. Mảng bám vi khuẩn lâu ngày sẽ viêm lợi. Người bệnh sẽ không cảm nhận được dấu hiệu bất thường nào.

Giai đoạn 2: Bắt đầu viêm nhiễm khiến lợi sưng phồng

Tình trạng kéo dài, vôi răng bám vào chân răng gây kích thích nướu. Khi có tác động vào răng như chải răng, ăn uống,…làm nướu trở nên sưng phồng, nhạy cảm và dễ chảy máu.

bệnh nha chu - Dr.Muối
Nướu bị sưng phồng, dễ chảy máu

Giai đoạn 3: Hình thành túi nha chu

Nếu không điều trị, vết viêm nhiễm giữa răng và nướu sẽ lan rộng tạo thành túi nha chu chứa vi khuẩn và mủ.

Giai đoạn 4: Phá hủy xương ổ răng và tụt lợi

Lúc này đã đến tình trạng viêm nha chu nặng. Các vi khuẩn tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn trong khoang miệng, phá huỷ xương ổ răng. Lúc này, răng sẽ bị lung lay, lợi tụt xuống và rất dễ bị tổn thương.

viêm nha chu nặng - Dr.Muối
Khi diễn tiến nặng, răng sẽ bị lung lay và có thể rụng gãy bất cứ lúc nào

4. Triệu chứng khi bị bệnh viêm nha chu 

Bệnh viêm nha chu rất khó phát hiện trong giai đoạn đầu và có diễn biến âm thầm. Ở các giai đoạn sau, có thể nhìn thấy rõ ràng các triệu chứng của bệnh như:

  • Lợi răng biến thành màu đỏ sẫm, bị sưng hoặc căng phồng, nếu chạm vào thì rất dễ chảy máu.
  • Răng đau nhức, ê buốt, hoặc có thể răng bị lung lay, di lệch, cảm giác đau và khó chịu khi nhai.
  • Nướu răng không bám chắc vào răng, mềm gây nên tình trạng bị tụt nướu.
  • Bị hôi miệng.
bệnh nha chu là gì - Dr.Muối
Viêm nha chu gây đau nhức và khó chịu khi nhai
  • Giữa hai hàm răng hình thành khoảng trống.
  • Xuất hiện mảng bám ở kẽ răng và ở chân răng.
  • Chảy máu khi chải răng
  • Mảng bám răng và cao răng bám trên bề mặt răng, nhất là vùng cổ răng.
  • Ấn vào túi lợi có thể thấy dịch hoặc mủ chảy ra.

5. Nha chu có nguy hiểm không? Bao lâu thì khỏi?

Nếu bạn mắc bệnh nha chu giai đoạn đầu, tình trạng viêm nhiễm không nặng thì có thể sử dụng thuốc để chữa trị, bệnh sẽ khỏi trong vòng 5-7 ngày. Nếu viêm nha nhu nặng (sưng mủ, áp xe răng,..) bạn cần sự chẩn đoán chuyên nghiệp từ y bác sỹ để có kết luận chính xác.

bệnh viêm nha chu - Dr.Muối
Áp xe răng là bệnh lý nguy hiểm cần cẩn thận

Nhiều người không nhận thức được mức độ nguy hiểm của bệnh viêm nha chu để sớm chữa trị và phòng tránh. Căn bệnh này khiến hơi thở của bạn có mùi hôi, răng bị lung lay, gãy rụng hay thậm chí là hoại tử.

Ngoài ra, nó còn dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm khác như:

  • Áp xe chân răng (hình thành ổ mủ).
    • Tình trạng áp xe xảy ra khi răng bị nhiễm khuẩn ở phần trong. Nguyên nhân chính là vi khuẩn xâm nhập vào trong răng qua lỗ vỡ, thủng, viêm trên răng.
    • Khi phát hiện dấu hiệu cơ thể sốt, vùng mặt sưng tấy, chân nhăn tê buốt, chảy máu chân răng, rất có thể là do áp xe chân răng.
  • Xương chân răng tiêu biến
    • Khi xương ổ răng và xung quanh chân răng suy giảm về mật độ, chiều cao, số lượng và thể tích, đó là dấu hiệu xương chân răng đang tiêu biến. Nếu mắc chứng bệnh này, bạn có thể gặp phải hiện tượng răng xô lệch, nướu tụt, xương hàm nghiêng lệch, móm,…
viêm nha chu là gì - Dr.Muối
Xương chân răng tiêu biến gây mất thẩm mỹ trên gương mặt
  • Răng gãy hoặc lung lay
    • Khi nướu bị viêm nó sẽ tách khỏi chân răng, sau đó sẽ xảy ra tình trạng chảy máu chân răng và gãy rụng răng. Đa phần nguyên nhân khiến răng gãy rụng là do các bệnh lý về nướu, nha chu.
  • Nguy cơ sinh non ở phụ nữ có thai
    • Trong thai kỳ, người mẹ rất dễ bị viêm nha chu hoặc các bệnh lý về răng khác do sự thay đổi hormone. Khi đó, cơ thể sẽ phản ứng bảo vệ bằng cách sản sinh prostaglandin – axit béo tự nhiên để kháng viêm. Nếu liên tục sản xuất prostaglandin sẽ gây ra các cơn đau thắt bụng, tử cung giãn nở, dẫn đến hậu quả sinh non.
cách chữa nha chu - Dr.Muối
Phụ nữ mang thai cần lưu ý vấn đề chăm sóc răng miệng
  • Tiểu đường
    • Khi rối loạn chuyển hóa đường và insulin trong máu, chân răng thường sẽ bị chảy máu. Bệnh nhân tiểu đường có nguy cơ mắc nha chu cao gấp 2-3 người bình thường, chỉ có 3% số người là ngoại lệ.
  • Tăng nguy cơ nhiễm trùng máu
    • Khi chân răng bị viêm, các vi khuẩn có hại trong khoang miệng sẽ xâm nhập vào máu và gây nhiễm trùng.
  • Theo nhiều nghiên cứu, nha chu còn là tác nhân gây các bệnh về phổi, thậm chí là đột quỵ.

6. Bệnh viêm nha chu có lây không?

Đây là bệnh do vi khuẩn gây ra, nên rất dễ lây qua đường nước bọt. Nếu người nhà hoặc bạn bè mắc bệnh nha chu, thì bạn cần tiến hành những biện pháp phòng tránh lây nhiễm thích hợp. Ngoài ra, bạn cần giữ gìn vệ sinh răng miệng sạch sẽ để không mắc phải các bệnh về răng miệng.

7. Các cách điều trị bệnh viêm nha chu 

Bệnh nha chu có chữa được không? Câu trả lời là có. Hãy xem qua các cách chữa bệnh nha chu dưới đây.

7.1 Uống thuốc chữa viêm nha chu

Ở giai đoạn đầu khi bệnh không quá nặng, bạn có thể chọn cách chữa nha chu tại nhà bằng thuốc kháng sinh.

thuốc chữa viêm nha chu - Dr.Muối
Có thể điều trị chứng viêm nha chu nhẹ bằng thuốc kháng sinh

Nếu bạn không biết viêm nha chu sử dụng thuốc gì thì có thể tham khảo danh sách các loại thuốc giúp tiêu viêm, tiêu sưng và giảm đau sau. Lưu ý cần uống thuốc dưới sự kê đơn của người có chuyên môn.

  • Nhóm thuốc kháng sinh được dùng để diệt khuẩn, điều trị viêm nướu. Ngoài ra, có thể kết hợp metronidazol và spiramycin để chữa trị các bệnh răng miệng khác.
  • Nhóm thuốc corticosteroid có tính kháng viêm mạnh, giúp giảm đau, hạn chế tình trạng nướu sưng, đỏ.
  • Thuốc kháng viêm non-steroid chữa bệnh viêm nướu. Chú ý, bệnh nhân bị viêm loét dạ dày không thể sử dụng các thuốc này.
  • Nhóm thuốc giảm đau có tác dụng giảm đau nhức. Không sử dụng aspirin nếu bệnh nhân bị sốt xuất huyết, ưa chảy máu.
  • Nước súc miệng chứa các chất kháng khuẩn, giúp vệ sinh, làm sạch răng miệng và loại bỏ vi khuẩn, mảng bám trong miệng giúp chữa nha chu hiệu quả.
  • Gel trị bệnh nha chu Emofluor Ge.

7.2 Chữa viêm nha chu từ các bài thuốc dân gian

Sách cổ y học có ghi chép, nguyên nhân gây bệnh nha chu cấp tính là do vị hỏa kết hợp với phong nhiệt. Người mắc bệnh lâu ngày sẽ bị thận âm hư, vị âm hư, tân dịch giảm, hư hỏa bốc lên, từ đó mắc bệnh mãn tính.

bệnh nha chu có chữa được không - Dr.Muối
Những bài thuốc dân gian có thể chữa bệnh nha chu dạng nhẹ

Bạn có thể điều trị viêm nha chu bằng các bài thuốc dân gian sau:

  • Bài 1: bạc hà 8g, ngưu bàng tử 12g, kim ngân hoa 16g, hạ khô thảo 16g, tạo giác thích 8g, bồ công anh 20g. Sắc uống.
  • Bài 2. Cách trị viêm nha chu với ngưu bàng giải cơ thang gia giảm: bạc hà 6g, ngưu bàng 12g, xích thược 8g, hạ khô thảo 12g, kim ngân 20g, sơn chi 12g, tạo giác thích 20g, liên kiều 20g, xuyên sơn giáp 6g. Sắc uống.
  • Bài 3: phòng phong 12g, kinh giới 12g, thạch cao sống 20g, bạch chỉ 12g. Sắc uống. Trị đau do sưng nướu răng.
cách chữa nha chu tại nhà - Dr.Muối
Lá lốt là phương thuốc Nam trị nha chu dễ tìm thấy
  • Bài 4. Cách trị nha chu với thanh vị thang gia giảm: hoàng liên 8g, thăng ma 4g, đan bì 8g, sinh địa 20g, kim ngân hoa 16g, thạch cao (sắc trước) 40g, ngưu bàng tử 12g, liên kiều 16g, bạc hà (cho sau) 8g. Sắc uống.
  • Bài 5. Thuốc cam xanh (ngũ bội tử 0,1g, thanh đại 0,39g, mai hoa băng phiến vừa đủ 0,6g, bạch phàn 0,1g). Mỗi lần dùng 0,05g – 0,1g. Sau khi súc miệng sạch, sử dụng tăm bông chấm thuốc đều vào chỗ đau; giữ thuốc tại chỗ đau càng lâu càng tốt.
  • Bài 6: Chữa nha chu bằng cây lược vàng: Chọn từ 2 – 3 lá cây lược vàng sau đó thái nhỏ, mang phơi khô từ 2- 3 ngày. Ngâm lá cây lược vàng đã khô vừa phải ngập trong rượu trong 20 ngày là có thể dùng được (để ngâm càng lâu càng tốt). Sau đó, ngậm dung dịch này trong 5 phút sau ăn rồi nhổ đi, súc miệng lại với nước sạch.
  • Bài 7: Lá lốt: Xay nhỏ 20 chiếc lá lốt, 1 thìa cà phê muối biển , 100ml nước ấm. Sử dụng khăn sạch hoặc dụng cụ lọc để lọc lấy nước cốt. Sau đó, chấm nước cốt vào phần răng bị đau hoặc ngậm trực tiếp.

7.3 Chữa nha chu tại các cơ sở y tế 

Phương pháp điều trị không phẫu thuật

  • Cạo cao răng: Nha sĩ tiến hành cạo phần vôi răng và mảng bám, tiêu diệt ổ cư cư ngụ của vi khuẩn gây hại. Đây là cách điều trị bệnh nha chu nhanh nhất.
  • Chà chân răng: Làm sạch, nhẵn bề mặt răng, tránh mảng bám và nội độc tố của vi khuẩn tiếp tục tích tụ.
  • Điều trị nha chu bằng cách sử dụng thuốc kháng sinh để kiểm soát sự nhiễm khuẩn.
chữa viêm nha chu - Dr.Muối
Bác sĩ sẽ tiến hành khám răng và điều trị xử lý viêm

Phương pháp điều trị phẫu thuật

  • Ghép mô mềm: Bác sĩ sẽ dùng một phần mô nhỏ từ vòm miệng hoặc bộ phận khác để củng cố, chữa lành phần nướu bị tổn thương, hư hỏng.
  • Phẫu thuật flap: Nha sĩ tiến hành rạch nướu răng để nâng phần nướu bị tụt, cạo và làm sạch phần chân răng lộ ra. Bởi vì bệnh nha chu viêm gây thương tổn lớn với men răng nên cần cố định chân răng trước khi khâu nướu lại.
  • Ghép men răng: Nhằm giữ răng ổn định khi phần men răng đã bị hư hỏng, bác sĩ sẽ dùng mảnh vỡ từ xương để ghép men răng. Đây là phương pháp điều trị nha chu thường được sử dụng.
  • Men răng tái sinh: Nha sĩ đưa một loại gel có chứa protein tương tự như trong men răng vào gốc chân răng. Loại gel này sẽ giúp kích thích men răng phát triển, tái tăng trưởng các mô khỏe mạnh.
  • Tái tạo mô: cách trị bệnh nha chu này là nha sĩ sẽ dùng một loại vải đặc biệt, kích thích sự tương tác sinh học giữa xương hiện có và răng bị hư. Loại vải này sẽ ngăn chặn vi khuẩn, bảo vệ vùng răng lành khỏi phần mô bị tổn thương, và cho phép men răng mọc trở lại.
cách chữa viêm nha chu - Dr.Muối
Nha sĩ tiến hành điều trị phẫu thuật nha chu

8. Nên ăn gì và kiêng gì khi bị bệnh nha chu?

8.1 Nên ăn các thực phẩm nào?

  • Thực phẩm giàu chất xơ, bởi chúng giúp làm sạch  các mảng bám.
  • Các loại rau, củ, quả, đậu như: xà lách, bông cải xanh, súp lơ, cần tây; Lê, táo, bơ, chuối; đậu đỏ, đậu đen, đậu Hà Lan.
  • Thực phẩm chứa nhiều Vitamin A như gan động vật và bổ sung thêm chất đạm có từ trứng, sữa, thịt.
  • Thực phẩm lên men chứa axit lactic như sữa chua, rau củ muối chua.
  • Uống trà. Trong trà có chứa nhiều hoạt chất kháng khuẩn, ức chế sự phát triển của vi khuẩn.
viêm nha chu sử dụng thuốc gì - Dr.Muối
Trà được người xưa dùng sau bữa ăn để làm sạch răng

8.2 Nên kiêng ăn những gì?

  • Thực phẩm có nhiều axit, đường, tinh bột. Bởi chúng dễ tạo thành các mảng bám khiến vi khuẩn phát triển mạnh hơn. Ngoài ra, axit gây kích ứng, làm phần nướu thêm bỏng rát, đau đớn.
  • Thực phẩm quá nóng hoặc quá lạnh.
  • Các loại thịt dai. Bởi chúng dễ dàng mắc kẹt ở kẽ răng, tạo điều kiện để vi khuẩn phát triển. Lâu dần sẽ dễ gây ra viêm kẽ răng.

9. Các phương pháp phòng ngừa

điều trị viêm nha chu - Dr.Muối
Tích cực chải răng thường xuyên và đúng cách

9.1 Vệ sinh răng miệng đúng cách

  • Chải theo chiều dọc hoặc xoay tròn. Chải theo chiều ngang sẽ gây mòn men răng và dẫn đến  chảy máu chân răng.
  • Đánh răng thường xuyên: sau mỗi bữa ăn, và ít nhất 2 lần/ 1 ngày.
  • Dùng bàn chải lông mềm, không đánh răng quá mạnh tay.
  • Thay thế tăm xỉa răng bằng chỉ nha khoa
  • Không sử dụng các chất kích thích như thuốc lá, uống rượu, bia, cà phê, nước ngọt.
  • Đến phòng khám nha khoa định kỳ 6 tháng/ 1 lần.
  • Cách chữa bệnh viêm nha chu tại nhà: sử dụng dung dịch súc miệng, nước muối loãng

9.2 Súc miệng bằng dung dịch nước muối

Dung dịch nước muối súc miệng có khả năng loại bỏ hoàn toàn các mảng bám còn sót lại, đồng thời diệt khuẩn tốt. Nhờ đó, ngăn ngừa hiệu quả viêm nha chu. Bạn có thể mua các sản phẩm pha chế sẵn để tránh trường hợp không biết nồng độ muối phù hợp.

Dr. Muối là dung dịch nước muối được nhiều gia đình tin tưởng lựa chọn. Sản phẩm hoàn toàn làm từ các thành phần tự nhiên, chứa Natri Clorid 0,9% cùng các loại muối khoáng như Magie Clorua, Canxi Clorua,… được xử lý bằng quy trình lọc nước cực nghiêm ngặt và tiệt trùng bằng tia cực tím bởi thiết bị Culligan từ Ý và Mỹ đảm bảo an toàn cho người dùng. Giá thành hợp lý chỉ 27.000VNĐ cho 1 chai nước muối súc miệng 500ml, dễ dàng tìm mua offline tại các hệ thống siêu thị như Vinmart, Bách Hoá Xanh và online như Tiki, Lazada, Shopee.

cách chữa nha chu tại nhà - Dr.Muối
Sản phẩm Dr.Muối giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng

Hy vọng qua bài viết, bạn đã biết rõ bệnh nha chu là gì, và có thêm nhiều kinh nghiệm phát hiện viêm nha chu và cách chữa. Để ngăn ngừa bệnh, bạn nên tập những thói quen chải răng và bảo vệ răng miệng hằng ngày. Đừng quên dùng nước súc miệng Dr.Muối để có một hàm răng chắc khỏe và đầy tự tin.



Trả lời